Wady zgryzu i nieprawidłowe ustawienie zębów to problemy, które dotyczą zarówno dzieci, jak i dorosłych – i które mają konsekwencje daleko wykraczające poza estetykę uśmiechu. Nieleczone wady zgryzu prowadzą do nierównomiernego obciążenia zębów, ich szybszego ścierania, problemów ze stawami skroniowo-żuchwowymi i trudności z utrzymaniem higieny jamy ustnej. Ortodoncja oferuje szereg rozwiązań pozwalających korygować te problemy – różniących się mechaniką działania, komfortem noszenia i zastosowaniami klinicznymi.
Jak działają aparaty ortodontyczne?
Aparaty ortodontyczne działają na zasadzie wywierania kontrolowanego nacisku na zęby, który powoduje ich stopniowe przemieszczanie w pożądanym kierunku. Kość otaczająca korzeń zęba reaguje na ten nacisk przebudową – po stronie nacisku ulega resorpcji, po stronie przeciwnej tworzy się nowa tkanka kostna, utrwalając nową pozycję zęba.
Proces ten jest stopniowy i wymaga czasu – zbyt gwałtowne przemieszczanie zębów grozi uszkodzeniem korzeni i tkanek przyzębia. Dlatego ortodontysta planuje leczenie etapami, regularnie korygując aparat i monitorując reakcję tkanek na wywierany nacisk.
Stałe czy ruchome – jakie są podstawowe rodzaje aparatów?
Aparaty ortodontyczne dzielą się na dwie podstawowe kategorie – stałe i ruchome – różniące się sposobem mocowania, mechaniką działania i zastosowaniami klinicznymi.
Aparaty stałe przyklejane są do zębów na cały czas leczenia i nie mogą być samodzielnie zdejmowane przez pacjenta. Aparaty ruchome są wkładane i wyjmowane przez pacjenta – co daje swobodę przy jedzeniu i myciu zębów, ale wymaga dyscypliny w noszeniu przez zalecany czas. Do popularnych rodzajów aparatów należą:
aparat stały tradycyjny – metalowe lub ceramiczne zamki przyklejone do zębów, połączone drutem ortodontycznym
aparat samoligaturujący – zamki z wbudowanym mechanizmem blokującym drut, wymagające rzadszych wizyt i generujące mniejsze tarcie
nakładki przezroczyste (alignery) – seria przezroczystych nakładek stopniowo przemieszczających zęby
aparat ruchomy płytkowy – stosowany głównie u dzieci do korygowania wad zgryzu w fazie wzrostu
Dla kogo aparat stały, dla kogo ruchomy?
Wybór między aparatem stałym a ruchomym zależy od rodzaju i nasilenia wady zgryzu, wieku pacjenta i jego motywacji do noszenia aparatu. Aparaty stałe pozwalają na precyzyjne trójwymiarowe przemieszczanie zębów i są wskazane przy złożonych wadach ortodontycznych wymagających dokładnej kontroli każdego zęba.
Aparaty ruchome, w tym nowoczesne alignery, są atrakcyjne ze względu na dyskretny wygląd i komfort użytkowania, ale wymagają od pacjenta noszenia przez co najmniej dwadzieścia do dwudziestu dwóch godzin na dobę, żeby leczenie przebiegało zgodnie z planem. Przy niskiej dyscyplinie pacjenta alignery mogą dawać gorsze wyniki niż aparat stały.
Jak długo trwa leczenie ortodontyczne?
Czas leczenia ortodontycznego jest bardzo indywidualny i zależy od rodzaju i nasilenia wady, wieku pacjenta i zastosowanej metody. U dzieci i młodzieży, których kości szczęki wciąż rosną, leczenie przebiega zazwyczaj sprawniej niż u dorosłych. Typowy czas noszenia aparatu stałego wynosi od osiemnastu miesięcy do trzech lat.
Po zakończeniu aktywnego leczenia ortodontycznego konieczne jest stosowanie retainerów – aparatów utrzymujących efekty leczenia – przez czas zalecany przez ortodontę. Zaniedbanie retencji jest częstą przyczyną nawrotu wady zgryzu po zakończeniu leczenia.
Gabinet Ziemlewski oferuje kompleksowe leczenie ortodontyczne dla dzieci i dorosłych, z indywidualnym doborem metody do potrzeb i oczekiwań każdego pacjenta.
